قرارداد حقوق ناشرو و مؤلف

حق مؤلف یکی از انواع مالکیت فکری است که به حقوق مادی و معنوی پدیدآورندگان آثار ادبی و هنری گفته می‌شود. حقوق مؤلف در جهان بوسیله کنوانسیون برن برای حمایت از آثار ادبی و هنری و دیگر معاهده‌های مشابه بین‌المللی محافظت می‌شود. قرارداد بین ناشر با مترجم یا با مولف به چند صورت می تواند منعقد گردد. مهمترین موضوع در یک قرارداد بین ناشر و مولف و یا مترجم، حق نشر کتاب می باشد. چه در چاپ اول و چه در چاپ های بعدی. حق مؤلف شامل دو بخش متمایز می‌باشد: حقوق مادی اثر و حقوق معنوی پدیدآورنده اثر. حقوق مادی حق مالکیتی است که به لحاظ زمانی محدود است و بوسیله پدیدآورنده قابل انتقال یا واگذاری به غیر می‌باشد همانند سایر دارایی‌های مادی. محافظت از حقوق معنوی نیز بر اساس این نظر است که اثر خلاقانه بصورتی بیان شخصیت پدیدآورنده‌ است، بنابراین حقوق معنوی برای پدیدآورنده شخصی می‌باشد و قابل انتقال به غیر نیست مگر به موجب وصیتنامه بعد از مرگ پدیدآورنده. کسی که اثری را پدید می آورد، معمولاً قانون کشورها او را پدید آورنده (نویسنده، مؤلف، مصنف، مدون، شاعر، آهنگساز، نقاش، ترانه سرا، و مانند آنها) می شناسند و حقوقی را به لحاظ پدید امدن اثرش برای او در نظر می گیرند و به رسمیت می شناسند، مشروط بر آنکه اثر اصالت داشته باشد و از آثار گذشتگان و دیگران در پدید آوردن آن، استفاده غیر مجاز نشده باشد. حق مولف، تنها به حق مالی یا حق اقتصادی محدود نیست؛ هر چند که پدید آورندگانی هستند که زندگی آنها فقط از راه درآمد حاصل از فروش آثارشان می گذرد. حق مولف، مالکیت فردی و معنوی آثار را به رسمیت می شناسد و جامعه را ملزم می سازد که آن را محترم بدارد و حقوق قانونی پیش بینی شده و ناشی از آن را مراعات کند. حق مولف، حتی از این هم فراتر می رود و برای پدید آورنده نوعی «حق اخلاقی» قائل می شود و آن را مشمول حمایت خود قرار می دهد.

قانونهای مربوط به حق مولف چه وظایفی بر عهده دارند؟

منافع قانونی و بحق پدید آورندگان را حفظ کنند؛ آنان را از آسیبهای استثمار و سوء استفاده مصون دارند؛ روابط فردی، روحی، روانی، معنوی و اخلاقی پدید آورنده را با اثرش، که بخشی از وجود و ادامه ای از شخصیت اوست، از هر گونه تعدی در امان نگه دارند؛ به طور کلی رابطه پدید آورنده و اثرش را با جامعه تنظیم کنند و در چهارچوب قانون و در کنار سایر قوانین تنظیم کننده قرار دهند.

قرارداد بین ناشر با مترجم با مولف به چند صورت می تواند منعقد گردد؟

مهمترین موضوع در یک قرارداد بین ناشر و مولف و یا مترجم، حق نشر کتاب می باشد. چه در چاپ اول و چه در چاپ های بعدی، و این موضوع به صورت های زیر معمولا در قراردادها ذکر می شود.
1- پرداخت حق تألیف و یا حق الترجمه ثابت از طرف ناشر و خرید تمامی امتیازات کتاب در چاپ اول و چاپ های بعدی. و در واقع واگذاری کل امتیاز کتاب به ناشر. در این حالت ناشر به شما مبلغی را در همان موقع عقد قرارداد و یا به ترتیبی که به توافق می رسید. به شما پرداخت کرده و صاحب کلیه امتیازات حق نشر کتاب شده و شما دیگر هیچ حقی از بایت نشر کتاب نخواهید داشت.

2- پرداخت مبلغ ثابت و یا درصدی از قیمت پشت جلد ضربدر تیراژ به عنوان حق التالیف در هر نوبت چاپ.البته باید توجه داشت که نحوه پرداخت در این حالت هم می تواند متناسب با توافق شما با ناشر متفاوت باشد. این مبلغ می تواند بعد از چاپ هر نوبت باشد. می تواند در طی فروش باشد و در هر دو حالت می تواند به صورت نقدی یا طی اقساط مختلف صورت گیرد. این نوع قرارداد را ناشران بیشتر با کسانی می بندند که شناخته شده و کتابهای شان پرفروش باشد. این نوع قرارداد می تواند برای بعضی از افراد جذاب باشد زیرا نه هزینه ای پرداخت می کنند و نه در پخش نقشی دارند. البته در این نوع قرارداد حق چاپ همیشه برای ناشر محفوظ می ماند.

3- مشارکت: در این نوع قرارداد هزینه های چاپ بین ناشر و نویسنده تقسیم شده و سود فروش نیز به همان نسبت بین ناشر و نویسنده تقسیم می شود. البته در این حالت نیز ناشر و نویسنده می توانند طی موادی در قراردادشان نحوه این مشارکت را دقیقا مشخص کنند.

4- سرمایه گذاری مولف: در این حالت مولف و یا مترجم تمام هزینه ها را پرداخت کرده و امتیاز کتاب را در اختیار دارد و تمام سود فروش ناشی از فروش کتاب در این نوع قرارداد متعلق به مولف است. این نوع قراردادها را معمولا مراکز دولتی و خصوصی و یا مترجمین و نویسندگانی که در مورد موضوع خاصی دست به قلم برده اند، مورد استفاده قرار می دهند.

مبنای قراردادی برای حقوق مالکیت فکری به چه صورتی است؟

برخی از مبنای قرارداد اجتماعی برای توجیه نظام مالکیت فکری استفاده نموده‌اند، به عنوان مثال استرلینگ هنگام شمارش مبانی توجیه مالکیت فکری یکی از مبانی را قرارداد اجتماعی شمرده‌ است. وی می‌نویسد: کپی رایت ناشی از قرارداد میان پدیدآورنده اثر و اجتماع است. اجتماع زمینه‌ای را فراهم می‌کند که در آن هنرمندان مبتکر پرورش یابند در عوض نیز پدیدآورنده اثر خود را به اجتماع داده، در ازای آن پاداش دریافت می‌کند. بنابراین نویسنده به منظور توجیه نظام مالکیت فکری، قراردادی اجتماعی و فرضی را میان پدیدآورنده اثر فکری و اجتماع ترسیم کرده است. از مبنای قرارداد خصوصی نیز برای توجیه نظام مالکیت فکری می‌توان استفاده کرد.

حقوق مالکیت معنوی و حقوق عمومی و خصوصی چه رابطه ای دارند؟


حقوق خصوصی روابط خصوصی افراد و حقوق عمومی روابط دولت و سازمانهای عمومی با مردم را تنظیم می‌کند. بنابراین حقوق مالکیت معنوی از شعبه‌های حقوق خصوصی به شمار می‌آید. اعطای مجوزهای اجباری نمونه بارز ورود حقوق عمومی به این گرایش حقوق خصوصی است.

حقوق معنوی چه ارتباطی با حقوق مالی و غیر مالی دارد؟

حقوق غیر مالی آن است که اجرای آن، نفعی که مستقیما قابل تقویم به پول باشد، ایجاد نمی‌نماید. به عبارت دیگر موضوع این حقوق روابط غیر مالی اشخاص است، ارزش داد و ستد ندارند و به طور مستقیم قابل ارزیابی به پول ومبادله نیستند مانند حق زوجیت، ولایت و حضانت. حقوق مالی در مقابل حقوق غیر مالی قرار دارند مثل حق مالکیت و حق انتفاع. حقی که پدیدآورنده اثر فکری بر اثر ‌خود دارد، هم جنبه مالی و هم جنبه غیر مالی داردحق مالی مثل حق تکثیر اثر ادبی یا تولید کالای اختراعی و حق غیر مالی مثل حق تمامیت اثر یا حق ولایت بر اثر، به هر حال در وضعیت فعلی و با توجه به عرف معمول، در حقوق مالکیت معنوی جنبه مالی رجحان دارد و از این حیث باید این قبیل حقوق را جز حقوق مالی تلقی کرد.

حقوق معنوی و حقوق عینی و دینی قابل انطباق میباشند؟

حق مالی یا حق عینی است یا حق دینی، حق عینی حقی است که شخص، بدون واسطه نسبت به مال خارجی پیدا می‌کند و کاملترین آن حق مالکیت است. حق دینی حقی است که شخص نسبت به دیگری دارد و به موجب آن می‌تواند انجام دادن کاری را از او بخواهد. برخی معتقدند ماهیت حقوق معنوی با هیچ یک از حقوق عینی و دینی به طور کامل قابل انطباق نیست و ما باید دسته سومی به نام حقوق معنوی را اضافه کنیم. در مقابل دسته دیگری از حقوقدانان با توسعه در مفهوم حق عینی، حقوق معنوی را حقی عینی می‌دانند.

آیا حقوق معنوی مال غیر منقول نمیباشد؟

اینکه حقوق معنوی مال غیر منقول نیست اختلافی وجود ندارد. ولی برخی از حقوقدانان این قبیل حقوق را مشمول ماده 20 قانون مدنی ندانسته و در "حکم اموال منقول" می‌دانند. برخی دیگر به استناد مفاد مواد 21 به بعد قانون آئین دادرسی مدنی و روح ماده 18 قانون مدنی این حقوق را "اموال منقول" می‌دانند. توجه به تعاریف قانونی و حقوقی می‌توان گفت که حق پدیدآورنده، عبارت است از حق مشروع و قانونی و دارای ضمانت اجرایی که برای حفظ حقوق مادی و معنوی پدیدآورنده و بهره‌برداری از این حقوق به پدیدآورنده آثار اصیل و ابتکاری تعلق می‌گیرد. اولین قدم برای چاپ کتاب بعد از نوشته شدن توسط نویسنده، تایپ، ویراستاری، صفحه آرایی و در نهایت آماده شدن فایل به صورت پی ­د­ی ­اف است.
80

مراحل اداری چاپ کتاب چیست؟

پس از آماده شدن فایل کتاب، برای چاپ کتاب ابتدا باید شابک گرفته شود. شابک شماره ی شناسه بین المللی یک کتاب است که توسط خانه کتاب ارائه می­شود. این شماره شابک به تعداد در اختیار ناشران می­باشد. پس از گرفتن شابک فایل کتاب به همراه شابک به کتابخانه ملی داده می­شود تا فیپا صادر شود. فیپا در واقع همان شناسنامه کتاب در کتاب خانه ملی می باشد. پس از صادر شدن فیپا توسط کتابخانه ملی فایل نهایی کتاب به صورت پی دی اف و ۱ نسخه از کتاب تحویل وزارت ارشاد برای صدور مجوز چاپ می شود. مراحل اداری کاملاً توسط ناشر انجام می شود و نویسنده دخالتی در این پروسه ندارد.

مدت زمان مراحل اداری چاپ کتاب چقدر است؟

شابک که به تعداد در اختیار ناشر است . مدت زمان صدور فیپا معمولاً ۷ روز کاری است و مدت زمان صدور مجوز ارشاد بین ۱۰ روز تا ۶ ماه می باشد. کتابهای علمی معمولاً ۱۰روز، کتابهای شعر ۲ تا ۳ ماه، داستان و رمان ۲ تا ۴ ماه و کتابهای حوزه علوم انسانی بین ۱ماه تا ۴ ماه طول می کشد تا مجوز ارشاد صادر شود البته این زمان ها تقریبی است و در شرایط مختلف متفاوت می باشد.مدت زمان صدور مجوز از وزارت ارشاد از اختیار ناشر خارج می باشد.

آیا ممکن است کتابی غیر مجازشود و یا مشمول اصلاحات شود؟

بله، این مورد در کتابهای شعر و رمان بیشتر به چشم می خورد در مورد کتابهایی که مشمول اصلاحات می شوند ناشر موظف است کتاب را پس از اعمال تغییرات مورد نظر ارشاد تحویل ارشاد دهد. پس از انجام اصلاحات مورد نظر ارشاد حدوداً ۱۰ روز بعد از تحویل فایل اصلاح شده مجوز چاپ کتاب صادر می شود. (این مراحل نیز توسط ناشر انجام می شود).

نمونه قرارداد چاپ کتاب

بين خانم/آقاي ……………… فرزند ……………… داراي شناسنامه شماره ……………… صادره از ……………… متولد ……………… ساكن………………………………………………………………………………………………………. و خانم/آقاي ……………… فرزند ……………… داراي شناسنامه شماره ……………… صادره از ……………… متولد ……………… ساكن ……………………………………………………………………………………………………………… كه ذيلا به ترتيب مولف و ناشر ناميده مي شوند در تاريخ زير قراردادي به شرح ذيل منعقد مي گردد: ماده۱- موضوع قرارداد: چاپ و انتشار كتاب ……………… مي باشد كه به وسيله مولف تهيه شده و ناشر متقبل چاپ و انتشار آن گرديد. ماده۲- تيراژ: چاپ اول كتاب موضوع اين قرارداد به ميزان ……………… نسخه مي باشد. ماده۳- حق التاليف: ناشر بابت حق التاليف كتاب موضوع قرارداد مبلغي معادل ……………… درصد از بهاي پشت جلد كتاب را بر مبناي ……………… نسخه تيراژ متعهد پرداخت به مولف به ترتيب زير است: الف- مبلغ ……………… ريال هنگام تحويل متن كامل كتاب ب- نيمي از مبالغ باقيمانده، هنگام انتشار كتاب. پ- بقيه مبلغ دو ماه پس از انتشار كتاب. تبصره- علاوه بر حق التاليف فوق ناشر تعداد ……………… نسخه از كتاب را تقديم مولف خواهد نمود و در مقابل تاديه حق التاليف و كتابهاي موضوع اين تبصره ارائه رسيد مولف ضروري است. ماده۴- چاپهاي بعدي كتاب مزبور و انتشار آن نيز منحصرا به وسيله ناشر اين قرارداد انجام خواهد شد و بهرحال مولف حق چاپ و انتشار كتاب فوق را شخصا يا بتوسط ديگري ندارد. ماده۵- مولف متعهد مي گردد كه در هر تجديد چاپ، مطالب تازه را بر متن اوليه كتاب بيفزايد و هر گونه تغييرات ديگري را نيز كه در زمينه موضوع كتاب مربوطه پيش آيد در چاپهاي بعدي مورد تجديد نظر قرار دهد. ماده۶- در هر تجديد چاپ از حيث تيراژ و حق التاليف بر مبناي اين قرارداد رفتار خواهد شد ماده۷- ناشر مكلف است حداكثر تا چهارماه از تاريخ(تحويل كتاب از سوي مولف به ناشر) نسبت به چاپ و انتشار آن اقدام نمايد همچنين در هر تجديد چاپ نيز رعايت مفاد اين ماده الزامي است. ماده۸- چنانچه بنا به هر علت، ناشر از چاپ يا تجديد چاپ و انتشار كتبا موضوع قرارداد بر اساس مفاد ماده۷ اين قرارداد خودداري يا تعلل نمايد، مولف حق دارد جهت فسخ اين قرارداد اقدام ورزد. ماده۹- ناشر نيز محق است در صورتي كه مولف از تحويل متن كتاب با تغييرات بعدي در آن به موقع خود امتناع نمايد نسبت به فسخ اين قرارداد اقدام نمايد. ماده۱۰- چنانچه اختلافي در تفسير و اجراي هر يك از مواد اين قرارداد بروز نمايد موضوع اختلاف به خانم/آقاي ……………… به عنوان داور مرضي الطرفين ارجاع خواهد شد و راي داور براي طرفين قاطع و لازم الاجرا مي باشد. ماده۱۱- هر گونه قرارداد مغايري در اين زمينه كه از طرف هر شخص حقيقي يا حقوقي ابراز گردد باطل و از درجه اعتبار ساقط است. ماده۱۲- اين قرارداد در ۱۲ ماده و يك تبصره تنظيم و امضا گرديده و لازم الاجرا است. امضاي مولف امضاي ناشر تاريخ: ……………… تذکر مهم : نمونه قرارداد فوق صرفا به جهت آشنایی کلی مخاطبین محترم با قالب کلی این نوع قراردادها بوده است. بدیهی است که برای تهیه هر قرارداد و یا متن حقوقی بطور خاص باید به مشاور حقوقی مراجعه نمود.

موسسه حقوقی آرتا پیشرو آریا مشاور و وکیل شما جهت انجام امورعقد قرارداد

ارتباط با ما